Meletùme ta lisària

Kalimera, es grika Buon giorno ( o teleste Kalo’ mereo buon posto) ene ena’ chorìo tis Grecìa Salentina sti’ Provincia pù Luppìu, epù milìete e glossa grika; ‘vvrìskete sti’ straa Traiana-Calabra pu ìnonne, ris attu’ cerù romanu, Luppìu sto’ Terentò.

E storia, e glossa, e parmatikè e architettura, èchune pànu-to, simàddia ellinikà.

Kalimera ston chije-ottokosce ìone ena’ chorìo gomao zoì j’ olu tus studiosu xe glossa ce nnorimìa grika kundu o V. D. Palumbo (1854-1918) pu es pleo’ xe saranta chronu ègrapse tosson min glossa grika ce ìbbie pratonta ess ola ta chorìa na ‘ssianosi kuntu, traùdia, loja, mante, moroloja atto jeno pu mili tin glossa grika. Ce m’ olo ‘cino pu èkame o V. D. Palumbo emì sòsamo kami biblìa panu stes glosse pu milìutte alìo ( lingue minoritarie)
V. D. Palumbo èspire panu ‘ss ena’ choma kalò. Jatì depoi jennìsisa’ poddhì addhi àntrepi mali pu polemùsane jîn glossa grika kundu e Lefons ( Pasquale, Vito, Antonio e Giuseppe), e Gabrieli ( Giuseppe e Francesco), o fotografo Giuseppe Palumbo ( o Alinari tu Salento) o vafiti Michele Palumbo, o Brizio De Santis, ce tossi addhi.
Ess olo to Chorìo echi tosse epigrafi grammene es tris glosse (ellinikò, latino, italiano) panu sta spìddia, o panu sta palàddia, stes aglisìe, stus topu epù mènane e pellegrini.

Epigrafi piammene atto ‘O traùdio tos Traùdio,  Utopia tu jà Tumasi Moro, E meditaziune tu Bernardu pù Chiaravalle,  Distici tu Catone,  Salmo 129-13° atta Biblìa ce  Salmo 115.

‘E’ sòżżome pistepsi ti ess ena’ chorìo kècci tu Salentu echi simàddia tis nnorimìa ce tis pisti tos antropo.

Echi arku Katalanu Durazzesku, trappitu ipogeu, ena’ spitali ce addhus topu jûs pellegrinu pu piane sto Terentò ce sti’ Leuka na pane stin Terrasanta. Es quai aglisieddhe echi simàddia tos rito ellinikò ce latino pu zìane nomeni. Echi puru artària Barokka, Palàddia vammena liberty, Palàddia epù polemùsane to’ tabbakko.

Stin glossa grika sianònnete oli tin nnorimìa, pu tèlune na nnorìsune oli  cini pu stèune ettù, ma puru  cini pu stèune makrea.  Ma den manechò na nnorisune ‘o cerò diammeno.

E tàlassa, pu nonni to’ Salento min Grecia, ettù e’ pleo’ kondì. Ce iu ettù tispo  ene xeno. E stele pu èchome ettù lei: “ Xeni ‘en ise ettù sti’ Kalimera”.

Na meletisi ta lisària ‘en èrkete sto pi manechò na meletisi ta loja pu stèune grammena panu, ma na torisi ta lisàrria ‘ndiastikà na kàmune palàddia, aglisìe, spìddia min avvlì, monumentu, tichu, alogna, trappitu, kripte, grutte, frèata…

‘O chorìo tis Kalimera ene kundu enan mea biblìo lisarìu, ce olo tuo ‘ndiàżżete ( mo’ QRcode) na kàmome enan mea Museo spermeno.