E pronè noe attin Aglisìa Mali ‘es èchome atta Chartìa tis Aja Visita stes dekaxe tu ottobrìu sto’ chijepentakosce-ikosidìu (1522) pu èkame o Mons. Fabrizio De Capua Epìskopo tu Terentù.
To Cinònima, toa, ìone pos to kànnane e Greci , ce o Patera Athanàsio ìone Greko.
E Aglisìa Greka, pu sto’ chije tessarakosce (1400) iche tria artària: tu Aju Sakramentu, tu Jà Vriziu, tis Charitomeni Maddonna tu Rosariu ( link), ìone nomatimmeni e Aglisìa tu Jà Vriziu, Episkopo atti’ Tours pu jetti sto’ 1500 (chije pentakosce) o Ajo Filaxiti tis Kalimera.
Sto’ 1500 ( chijepentakosce) ‘o jeno tis Kalimera iche jettonta pleo’ poddhì, puru jatì iche ‘ttàsonta tosson addho atti’ Roka, ce kàmane tin aglisìa pleon mali. Ìone janomeni es Stavvrò latino. Iche diu navàe ce pente artària, jatì ìchane vàlonta t’ artàri tis Anàstasi ce ‘cino tis Aja Maria ti’ Doxa.
Sto’ 1600 ( chijexakosce) kàmane uttin aglisìa pleon mali pos lèune ta Chartìa pu stèune panu sti’ faccià dikì’-ti. Iche mian navaa manechò. Ta artària jèttisa’ pronà èndeka ce depoi ennea kundu àrtena.
Tu mea ce kalò Teù,
jô’ cerò pu diàenne
ce jô’ topo kecci,
e aglisìa palea
irte janomeni pleo’ mali
mapale atto jeno
mi’ filaxi tu Jà Vriziu.
Chrono tu Teù
1688
Sta diu Chartìa pu stèune ambròs sti’ porta mali, stei grammeno ti ‘o jeno kalimerito èkame pleon mali tin Aglisìa; sto’ chijexakosce, e kalimeriti, sòżżane nomatisi to’ Patera ce ìchane na kàmune ta pràmata ndiastikà na pai ambrò e Aglisìa.
Ettù ‘o jeno tis Kalimera
‘vvriski manzanemi, dinamìa
ce filaxi
1692
Sto ticho pu defore attin abside ston Exakosce kàmane mô lecciso enan epìskopo pu echi mia’ mitra kundu cini pu echi o A’ Vrìzio eces stin Aglisìa. Pistèome ti ene uso Ajo.
Mô’ Barocco t’artària ìsane pleon òrria polemimmena. E Aglisìa iche enan òrrio òrgano ce kau ste’ navae iche to cimitero xe ‘nnea kàmbare mô’ cèlamo.